Blog

İnsan Kaynaklarında Oyunun Kuralı Değişiyor!

Personel yönetiminden, insan kaynakları yönetimine; insan kaynakları yönetiminden, stratejik insan kaynakları yönetimine; tekil uygulamalardan bütünleşik ve yetkinlik bazlı insan kaynakları sistemlerine derken; oyunlaştırılmış insan kaynakları uygulamaları da, son yıllarda hem literatürde hem de uygulamada kendisine yer edinmekte gecikmedi…

2010 sonlarında üzerinde konuşulmaya başlanan ve gün geçtikçe artan bir ilgiye ulaşan oyunlaştırma (gamification) kavramı en basit şekilde, “oyun ögelerinin ve elementlerinin, oyun olmayan içeriklerin tasarımında kullanılması” şeklinde tanımlanabilir. Bu sayede, oyun dışı bir uygulama, oyun ögeleri ile tasarlanarak daha ilgi çekici bir hale kavuşturulmaktadır. Kavram her ne kadar son on yılda gündemimizde olsa da gazetelerin kupon toplayarak hediye vermesi, ayın elemanı tabloları, otel ve havayolu şirketleri tarafından uygulanan sadakat programları, kredi kartlarının hediye puan programları gibi uygulamalara bakıldığında, oyunlaştırma fikir ve uygulamalarının son on yılın öncesinde de kullanıldığını söylemek yanlış olmayacaktır.

Önceleri daha çok pazarlama alanında uygulama fırsatı bulunan oyunlaştırma çalışmalarının, insan kaynakları yönetimi alanında da kendisine yer edinmesi çok uzun sürmedi. Bugün pek çok şirkette başta eğitim ve işe alım olmak üzere birçok insan kaynakları fonksiyonunda oyunlaştırma uygulamalarına yer verildiğini görüyoruz. Peki, ne gerek vardı eski köye yeni adet getirmeye? Oyunlaştırma olmadan da eğitim, işe alım yapmaya devam edemez miydik?

2000’li yılların başlarında iş hayatında olanlar çok iyi hatırlarlar ki, o dönemde Baby Boomer ve X Kuşağı üyesi olan yöneticilerin ortak derdi, “ne yapacağız bu Y Kuşağı ile” konusuydu. Çünkü Y Kuşağı, kendilerinden farklı olarak, daha sorgulayıcıydı, faydasına inanmadığı şeyi yapmıyordu, dikkat süreleri daha kısaydı ve en önemlisi teknolojiyi hayatlarının her alanında kullanıyorlardı. Bu teknolojik yatkınlık ve buna bağlı bağlı olarak teknolojiyi hayatın her alanında kullanma durumu, genel olarak 1980 ile 1999 yılları arasında doğan Y Kuşağının son temsilcilerinde (1990 ve sonrası doğumlular) özellikle daha fazla olsa da bir bütün olarak Y Kuşağı tablet ve akıllı telefonların kuşağıydı. İş dünyası, Y Kuşağını nasıl yöneteceğini bulmaya çalışırken; Y Kuşağı gün geçtikçe çok daha gelişmiş bir dünyaya gözlerini açıyordu ve iş hayatına yönelik beklentileri günden güne farklılaşıyordu. Bugün Z Kuşağı dediğimiz 2000 ve sonrası doğumluların da yavaş yavaş iş hayatına katılmaya başladığı dünyada, bilindik yöntemlerle yoğurt yemeye devam edemeyeceğimiz aşikardır.

Büyük ölçüde bu beklentinin bir sonucu halinde, oyunlaştırma uygulamaları insan kaynakları yönetimi alanında yeni bir trend olarak yükseliyor. İlk olarak kurumsal eğitimlerle insan kaynakları alanına adım atan oyunlaştırma yöntemi, kurum içi eğitimlerde öğrenmeyi eğlenceli hale getirmeyi, katılımı sağlamayı ve en önemlisi bilginin kalıcılık düzeyini arttırmayı hedefliyor.

Eğitim fonksiyonu, oyunlaştırmanın en fazla uygulama alanı bulduğu fonksiyon olmakla birlikte, günümüzde işe alım sürecinde de yoğun bir şekilde oyunlaştırma uygulamaları kullanılıyor. 2010’lu yılların başında Mariott Otelleri tarafından facebook ve kariyer siteleri aracılığı ile yürütülen işe alımlarda kullanılmak üzere hazırlanan My Mariott Hotel adlı facebook oyunu, uygulamanın ilkleri arasında yer alırken; bugün özellikle yeni mezun istihdamında ve ağırlıklı olarak teknoloji şirketlerinde işe alım sürecinin oyunlaştırıldığı uygulamalara rastlıyoruz. Psikometrik değerlendirmeler, tahmin analitiği ve yapay zeka teknolojisinin bir araya getirilmesi ile oluşturulan uygulamalar, bir yandan uzun işe alım süreçlerinde zaman tasarrufu sağlar ve daha isabetli seçim kararının verilmesine ortam oluştururken, diğer yandan da oyunlaştırma sayesinde değerlendirilme stresini yenen adaylardan daha fazla olumlu geribildirim alıyor.

Bugüne kadar insan kaynakları alanında daha çok eğitim ve işe alım fonksiyonlarında karşımıza çıkan oyunlaştırma uygulamaları, önümüzdeki birkaç yıl içerisinde başta çalışan bağlılığı ve motivasyonu, performans yönetimi, yan hakların yönetimi, kurumsal sosyal sorumluluk projeleri gibi pek çok alanda farklı şekillerde karşımıza çıkarak bizi şaşırtmaya devam edecek gibi görünüyor. Bize de değişen dünyaya uyum sağlamak düşüyor…

Gülriz KAŞBAŞ

İnsan Kaynakları Uzmanı-Yönetim Danışmanı